MatvŠla- og nŠringarfrŠ­afÚlag ═slands
FrÚttir Greinar & pistlar Fundarger­ir Myndaalb˙m Tenglar A­ildarumsˇkn Rß­gj÷f & ■jˇnusta
MatvŠladagur 2016


Matvæladagur MNÍ 2016 var haldinn fimmtudaginn 20. október á Hótel Natura undir yfirskriftinni Matvælarannsóknir í breyttum heimi.  Þar voru kynntar innlendar rannsóknir og nýsköpun í matvælafræði, erlendir straumar og nýjar áskoranir í matvælaframleiðslu, en alls mættu 94 gestir á ráðstefnuna.  Matvælafræðingar voru í forsvari í skipulagningu dagsins í þetta sinn, og bar Guðjón Þorkelsson, prófessor við Matvæla- og næringarfræðideild Háskóla Íslands, hitann og þungann af þeirri vinnu. Markmiðið með ráðstefnunni var ekki síst að kynna rannsóknarstarf sem unnið er á sviði matvæla á Íslandi, en einnig vekja athygli á náminu í matvælafræði og hversu mikilvægt það er að hvetja til rannsókna og nýsköpunar á þessu sviði.

Formaður MNÍ, Laufey Steingrímsdóttir, bauð gesti velkomna og setti ráðstefnuna. Því næst tók Guðjón Þorkelsson við fundarstjórn og bauð fyrstan í pontu Halldór Runólfsson sem ávarpaði gesti í fjarveru Gunnars Inga Sveinssonar, ráðherra atvinnumála og nýsköpunar. Halldór vakti athygli á þeim áskorunum sem matvælaframleiðsla heimsins stendur frammi fyrir, vegna loftslagsbreytinga og fjölgun jarðarbúa.  Það krefst hugvits og nýrra nálgana að stórauka matvælaframleiðslu án þess að ganga um of á takmarkaðar auðlindir eða hækka sótspor framleiðslunnar. Halldór benti í því sambandi á norræna samstarfsverkefnið Norræna lífhagkerfið (NordBio) um umhverfismál, fiskveiðar, fiskeldi, landbúnað, matvæli og skógrækt, atvinnulífs-, orkumála- og byggðastefnu, menntun, menningu og rannsóknir.

Fjöregg MNI var afhent að loknu erindi Halldórs. Það var Almar Guðmundsson, framkvæmdatjóri Samtaka iðnaðarins sem kynnti fyrirtækin sem voru tilnefnd og sjálfan vinningshafann, sem í þetta sinn var Samstarf Matís ohf og Matvæla- og næringarfræðideildar í kennslu og rannsóknatengdu framhaldsnámi í matvælafræði. Í rökstuðningi dómnefndar var nefnt að samstarfið hafi skilað eftirtektarverðum árangri, en þegar það hófst hafði matvælafræðin við Háskóla Íslands verið í mikilli lægð um langa hríð. Strax að tveimur árum liðnum höfðu 24 meistaranemar útskrifast í matvælafræði, og langflestir þeirra starfa við íslensk matvælafyrirtæki.

Á dagskrá matvæladagsins voru alls sjö erindi, sem spönnuðu gjörólík sjónarmið og nálganir í matvælafræði. Bryndís Skúladóttir frá Samtökum iðnaðarins reið á vaðið, og fjallaði um matvælaframleiðslu og umhverfismál. Í erindinu kom greinilega fram að taka þarf á fjölmörgum þáttum til að minnka sótspor matvæla. Hún lagði áherslu á hringrás framleiðslu, þar sem endurvinnsla og nýting hráefna skiptir miklu máli. Hörður Kristinsson frá Matís og prófessor í matvælafræði við Háskóla Íslands kynnti heldur betur nýja sýn á framtíð matvælaframleiðslu í sínu erindi, þar sem umbyltingar í tækni voru í aðalhlutverki. Þar var m.a. kynntur til sögunnar hamborgari gerður úr stofnfrumum, eldhús með vélmennum sem útbúa matinn og sjá um birgðahald heimilisins, og heimsendingar á mat með flygildum. Eftir þessa djörfu framtíðarspá hélt Emma Eyþórsdóttir, prófessor við Landbúnaðarháskólann, öllu jarðbundnara erindi um erfðaauðlindir, íslenskan matvælaiðnað og auðlindir. Þar benti hún á þær erfðaauðlindir sem búa í íslensku búfé, þar sem búfjárkyn hér á landi hafa lítið sem ekkert blandast öðrum kynjum eða stofnum. Er það einstakt á heimsvísu, þar sem víðast hvar eru sömu stofnar t.d. kúa, nauta og svína nýttir í landbúnaði um víða veröld. Þessa sérstöðu mætti nýta mikið betur við að framleiða einstaka gæðavöru, t.d. fyrir ferðaþjónustu.

Hólmfríður Sveinsdóttir, framkvæmdastjóri Iceprotein, fjallaði í sínu erindi um Líftækni og nýsköpun. Hólmfríður lauk doktorsprófi í matvælafræði frá Háskóla Íslands en nýsköpunarfyrirtækið Iceprotein er staðsett á Sauðárkróki. Þar starfa 8 starfsmenn, þar af 7 með háskólamenntun.

Að loknu erindi Hólmfríðar var gert hlé á erindum. Í fyrsta sinn í sögu MNÍ var einstaklingi veitt heiðursviðurkenning fyrir rannsókna- og frumkvöðlastörf. Það var Ágústa Guðmundsdóttir, prófessor emeritus við Háskóla Íslands, sem þar var heiðruð fyrir hennar lofsverða framlag til rannsókna, nýsköpunar og kennslu.

Í kaffihléi kynntu þeir fimm aðilar sem höfðu verið tilnefndir til Fjöreggs, sína framleiðslu og starfsemi. Eins kynnti þar fyritækið Codland nýjan sítrónusvaladrykk sem nefnist Alda, og er unninn úr fiskroði sem fellur til hjá fyrirtækinu og væri annars fargað.

Eftir kaffihlé fjallaði Ólafur Unnarsson frá MS um notkun örvera í matvælaiðnaði, ekki hvað síst í mjólkuriðnaði. Þar ber hæst notkun mjólkursýrugerla og ostagerla, sem gjarnan eru nefndir góðgerðlar, enda valda þeir ekki sýkingum en gegna hlutverki við framleiðsluna og jafnvel geta haft jákvæð áhrif á þarmaflóru. Hann vakti einnig athygli á svonefndum góðfögum sem ráðast á ákveðnar tegundir baktería, m.a. salmonellu, og geta því hugsanlega gagnast við að koma í veg fyrir bakteríusýkingar vegan matvæla.

María Guðjónsdóttir, dósent við Matvæla- og næringarfræðideild, hélt áhugavert erindi um eðlisfræði matvæla.  Þar kynnti hún til sögunnar nýjar aðferðir við mælingar á gæðum matvæla, m.a. rófgreiningar eða spektróskópískar aðferðir, en slíkar aðferðir eru mun fljótvirkari en hefðbundnar aðferðir.

Björn V. Aðalbjörnsson frá Matís og dósent í matvæla- og næringarfræðideild hélt líflegt erindi um efnafræði matvæla, rannsóknir og nýsköpun. Hann sýndi m.a. hvernig sýrustig osta getur haft úrslitaáhrif á hvort hægt sé að bræða ost með góðum árangri, og eins hvernig efnafræðin er nýtt í hóteleldhúsum og veitingastöðum við að útbúa nýstárlega rétti.

Guðjón Þorkelsson fundarstjóri sleit síðan ráðstefnunni um hálf fimm og þakkaði öllum fyrirlesurum fyrir þeirra áhugaverða og mjög svo fjölbreytilega framlag og afhenti öllum fyrirlesurum gjafir frá Búrinu.

Dagskrá Matvæladags 2016
Matur er mannsins megin 2016

Fyrirlesarar:
Ávarp formanns MNÍ Laufey Steingrímsdóttir

Ávarp fulltrúa ráðherra. Halldór Runólfsson. Atvinnu- og nýsköpunarráðuneytinu

Afhending Fjöreggsins Almar Guðmundsson framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins

Íslenskur matvælaiðnaður og umhverfismál.  Bryndís Skúladóttir. SI

Umbyltingar í tækni tengdar matvælum. Hörður G. Kristinsson. Matis

Erfðaauðlindir og íslenskur matvælaiðnaður og neytendur. Emma Eyþórsdóttir prófessor. LBHÍ.

Líftækni og nýsköpun í matvælaiðnaði. Hólmfríður Sveinsdóttir Iceprótein

Örverur. Matvæli og neytendur. Ólafur Unnarsson. MS 

Eðlisfræði matvæla. Rannsóknir og nýsköpun. María Guðjónsdóttir H.Í

Efnafræði matvæla. Rannsóknir og nýsköpun. Björn V. Aðalbjörnsson. Matís og H.Í

Sjá myndir frá Matvæladeginum 2016 undir Myndaalbúm





MN═ | MatvŠla- og nŠringarfrŠ­afÚlag ═slands | Pˇsthˇlf 8941 | 128 ReykjavÝk | SÝmi 863 6681 | Netfang: mni[at]mni.is
Vefur MN═ byggir ß D10 Vefb˙na­i. ═slenskt hugvit fyrir Ýslensk fÚlagasamt÷k.