MatvŠla- og nŠringarfrŠ­afÚlag ═slands
FrÚttir Greinar & pistlar Fundarger­ir Myndaalb˙m Tenglar A­ildarumsˇkn Rß­gj÷f & ■jˇnusta

Aukefni Ý matvŠlum

JˇnÝna Stefßnsdˇttir Aukefni Ý matvŠlum eru fj÷lbreytt a­ ger­ og uppruna. Ůau eru řmist framleidd me­ efnafrŠ­ilegum a­fer­um e­a unnin ˙r jurtum e­a dřraafur­um.

Aukefni eru notu­ Ý margvÝslegum tilgangi vi­ framlei­slu og geymslu matvŠla og eru flokku­ eftir tilgangi notkunar Ý rotvarnarefni, litarefni, ■ykkingarefni og fleiri flokka. Rotvarnarefni eiga ■ßtt Ý a­ gera matvŠli ÷ruggari til neyslu, litarefnin gefa matvŠlum lit og ■ykkingarefni gefa sˇsum og sultum sÝna rÚttu ßfer­.

Aukefni eiga alltaf a­ vera merkt ß umb˙­um matvŠla ■annig a­ heiti flokksins komi fram og sÝ­an ß anna­hvort e-n˙mer e­a heiti aukefnis a­ fylgja. DŠmi: litarefni (karmÝn), e­a litarefni (E-120).

Um notkun aukefna Ý matvŠli ß ═slandi gilda ßkve­nar reglur, ■Šr s÷mu og hjß Evrˇpusambandinu. Reglurnar segja til um Ý hva­a matvŠli mß nota hva­a aukefni og Ý hve miklu magni. Íll aukefni ■urfa a­ gangast undir ßhŠttumat og fß vi­urkenningu Evrˇpusambandsins til a­ mega notast Ý matvŠli.  Ůegar gengi­ hefur veri­ ˙r skugga um a­ efni sÚu ÷rugg fß ■au E-n˙mer. ┴hŠttumati­ er gert hjß MatvŠla÷ryggisstofnun Evrˇpu. Sum efni eru leyf­ ßn takmarkana Ý flest matvŠli me­an ÷nnur eru hß­ str÷ngum skilyr­um sem takmarka notkun ■eirra. Hßmarksnotkun aukefna mi­ast vi­ svokalla­ daglegt neyslugildi (e. ADI) ■a­ er ßkve­i­ magn efnisins ß hvert kg lÝkams■unga. Ůetta er ■a­ magn sem einstaklingur getur innbyrt daglega alla Švi ßn ■ess a­ hŠtta stafi af. OfnŠmi er undanskili­ Ý ■vÝ mati. Til ■ess a­ kanna hvort neysla efnanna er innan marka ■arf a­ gera neyslukannanir til ■ess a­ finna ˙t hve mikil neysla er ß matvŠlum sem innihalda aukefnin. Ůannig var neysla sŠtuefnanna aspartams, sřklamats og ases˙lfam-k k÷nnu­ hÚr ß landi ßri­ 2002 og ■ß kom Ý ljˇs a­ me­alneysla ■eirra er langt innan daglegra neyslugilda. 

┴kve­nar reglur gilda um hva­a aukefni mß selja Ý verslunum til heimilisnota. Litarefnin Ý matarlit og lyftiefnin lyftiduft og matarsˇdi eru vel ■ekkt. Vi­ hlaup- og sultuger­ er oft nota­ pektÝn e­a agar. Allt eru ■etta aukefni. Stundum er ■ˇ lÝtill munur ß matvŠlum og ■vÝ sem flokka­ er sem aukefni og er ■a­ af s÷gulegum ßstŠ­um. Ůannig telst matarlÝm (gelatÝn) ekki vera aukefni, en agar sem virkar eins Ý matvŠlum er aukefni. Einnig er athyglisvert a­ salt er Ý raun nota­ sem aukefni, en flokkast ekki ■annig.

JˇnÝna Ů. Stefßnsdˇttir matvŠlafrŠ­ingur

FrÚttabla­i­ 10. j˙lÝ 2008, bls. 22.
186. t÷lubla­ - 8. ßrgangur






MN═ | MatvŠla- og nŠringarfrŠ­afÚlag ═slands | Pˇsthˇlf 8941 | 128 ReykjavÝk | SÝmi 863 6681 | Netfang: mni[at]mni.is
Vefur MN═ byggir ß D10 Vefb˙na­i. ═slenskt hugvit fyrir Ýslensk fÚlagasamt÷k.